ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ
«ΑΓΙΟΣ ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ»
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ο τίτλος της έκθεσης, «Τόπος ευκλεής». Ιερά Μονή Αποστόλου Βαρνάβα. Ιστορία – προσφορά – προσφυγιάπροκύπτει από τη σύνθεση στοιχείων σχετικών με τη μορφή του αποστόλου Βαρνάβα και με τη μονή του. Ο απόστολος Βαρνάβας περιγράφεται στο απολυτίκιό του ως «τὸ μέγα κλέος τῆς Κύπρου» και σε αυτόν οφείλεται η ίδρυση και το Αυτοκέφαλο της Κυπριακής Εκκλησίας. Η γη της Κύπρου, σε «ἀποκεκρυμμένον τόπον», σε σημείο ανάμεσα στην αρχαία Έγκωμη και την ιστορική Σαλαμίνα, για αιώνες κρατούσε στα σπλάγχνα της θαμμένο το μαρτυρικό σώμα του αποστόλου Βαρνάβα. Το μέρος αυτό ήταν γνωστό ως «τόπος τῆς Ὑγείας». Η αποκάλυψη του τόπου και του λειψάνου του αποστόλου καθιστούν, από τον 5ο αιώνα, την Κύπρο και το μέρος «τόπους ευκλεείς», αποστολικούς, και ορίζουν την απαρχή της ιστορίας της μονής.

Ο τόπος συνδέεται με την ιστορία –πολιτική, εκκλησιαστική, πολιτιστική–, την ταυτότητα και την κληρονομιά της ίδιας της Κύπρου· γνωρίζει περιόδους άνθησης και ακμής, εγκατάλειψης και ερήμωσης, κατάκτησης και κατοχής. Απόστολοι, βυζαντινοί αυτοκράτορες, εκκλησιαστικοί άνδρες, μοναχοί και ηγούμενοι, αξιωματούχοι, ιστορικοί, ιστοριοδίφες και ξένοι περιηγητές, αρχαιολόγοι και ανασκαφείς, συγγραφείς, θεολόγοι και λαογράφοι, εντόπιοι και ξένοι, προσκυνητές, τουρίστες, καλλιτέχνες, φωτογράφοι και δημοσιογράφοι, παιδιά, άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας, γνωστοί και ανώνυμοι, εναποθέτουν ψηφίδες στο μωσαϊκό που πλάθει το σύνθετο και ταυτόχρονα βιωματικό αφήγημα της μονής.

Μεταφέρουμε στην έκθεση μερικές από τις εντυπώσεις και τις αποτυπώσεις όλων αυτών και σας προσκαλούμε σε ένα ταξίδι στον ένδοξο τόπο, στη Μονή Αποστόλου Βαρνάβα, δια μέσου των αιώνων.

Σας προσκαλούμε να ανακαλύψετε τον τόπο-σύμβολο, να τον θυμηθείτε ή να τον γνωρίσετε.

Τον τόπο που υπήρξε και εξακολουθεί να είναι:

Τόπος ευκλεής,

Τόπος αποστολικός – Τόπος μαρτυρίου,

Τόπος «της υγείας» – Τόπος φανέρωσης,

Τόπος εγκαταβίωσης,

Τόπος προσκυνητών,

Τόπος πανήγυρης,

Τόπος δημιουργίας,

Τόπος επίσκεψης,

Τόπος προσφύγων,

Τόπος ελπίδας.

Τον κατεχόμενο τόπο που η ιστορία του –αντανάκλαση της ιστορίας της Κύπρου– θα συνεχίσει, αφού «δεν ξεχνούμε». Για να μπορούμε να ελπίζουμε.

EL